ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

12

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

معروف بود و ابن ابى اصيبعه بخش‌هايى از كلّيّات قانون را از او آموخته بود . در بين كسانى كه قانون را پيش خود ابن سينا خواندند ابو عبد اللّه فقيه معصومى در رأس قرار دارد . بيهقى مىنويسد كه : « طالبان و طبيبان هر شب نزد شيخ گرد مىآمدند و مجلس درس تشكيل مىشد . يك بار ابو عبيد اللّه شفا مىخواند و بار دوم معصومى قانون مىخواند و بار سوم ابن زيله اشارات مىخواند و بار چهارم بهمنيار حاصل محصول مىخواند . اين ابو عبيد معصومى ميان شاگردان شيخ بسيار ممتاز بود . شيخ كتاب العشق را به نام او نوشته است . معصومى سخت مورد توجّه شيخ بود . شيخ مىگفت كه : « معصومى با من همان نسبت را دارد كه ارسطو با افلاطون داشت . » در دورهء گذشته نيز تدريس قانون را كار بزرگى مىپنداشتند و هر استاد را داراى صلاحيت تدريس آن نمىدانستند . در دهلى حاذق الملك حكيم عبد المجيد خان و احترام الدوله حكيم احسن اللّه خان در تدريس آن شهرت داشتند و در لكنهو شيخ الهند حكيم عبد العزيز و حكيم حافظ عبد العلى و حكيم حسين رضا خان و از ميان طبيبان شيعه حكيم مظفّر حسين خان در تدريس آن امتياز خاصّى داشتند . حكيم كمال الدّين موهانى قانون شيخ را از بر داشت و هرگز از روى كتاب درس نمىداد . برخى حافظ قانون هم بودند لذا شمس الدّين الكلى ، پزشك بيمارستان كبير دمشق و طبيب دربار ملك الاشرف بخش اوّل قانون يعنى كلّيّات را حفظ كرده بود و در آن كاهش و افزايشى امكان نداشت . او تمام معانى و مفاهيم آن را به حدّ اعلى آموخته بود و به همين جهت به نام الكلّى شهرت يافت . « 1 » به قول ابو الحسن بيهقى ( متوفّى 565 ه . /

--> ( 1 ) - پدر حكيم اجل شمس الدّين محمّد الكلى موطن خود اندلس را ترك كرده به دمشق انتقال يافته بود و در همان‌جا شمس الدّين محمّد تحصيلات پزشكى را نزد حكيم مهذّب الدّين الدخوار به اتمام رساند . او در -